Rachunki z roku 1868. Rok 3 (Kraszewski Józef Ignacy)
Zobacz też:
Strona 87
 
*** *** ***
Zamierzono też i reformę sądownictwa, w duchu ukazu 23. Września 1864. roku i 24. Lutego 1865. r., aby przy przekształceniu sądownictwa w Królestwie Polskiem mieć ciągle na uwadze zbliżenie go do prawodawstwa cesarstwa i aby reformy te godziły się — o ile możności — z duchem reform ostatnich w cesarstwie, posiłkując się prawami jego i t. d."
Na celu, jak widziemy, nie było ani ulepszenie i uproszczenie wymiaru sprawiedliwości, ani zastosowania procedury do potrzeb i tradycji miejscowych, do postępów w tej mierze uczynionych gdzieindziej — ale tylko zbliżenie, porównanie, nakazywane we wszystkiem, choćby kosztem zacofania.
Reform w sądownictwie cząstkowych nie umiemy ocenić, aniśmy mogli zebrać o nich dokładnych wiadomości; to pewna, że sądownictwo w Królestwie na podstawach europejskich wyżej było wywyrobione, lepiej zrozumiane, niż w Rosji i że trudno, by Polska co na porównaniu z bezładziem
 
cesarstwa zyskać mogła.... w tym, jak innych względach. Wiemy, od jak niedawna jawność w sądownictwie rosyjskiem wprowadzoną została, jaka tam chwiejność pojęć i zastarzała nałogowa arbitralność, jaka zawisłość sądownictwa od administracji. — Postępu więc spodziewać się nie można...
Zniesienie komisji sprawiedliwości zapowiadane już po dwakroć — odroczonem także zostało do czasu. —
 
*** *** ***
Również głoszona w dziennikach nawet zmiana terytorjalnego podziału Królestwa, w skutek której gubernje położone na prawym brzegu Wisły, miały być do wielkorządztwa kijowskiego przyłączone, inne do litewskiego, reszta zaś stanowić odrębne — nie spełniła się. Inna wersja tego projektu mówiła o rozdziale na dwie części: po prawej stronie Wisły ze stolicą, w Lublinie (jenerał gubernator Ramsaj) — po lewej zaś stolica w Kaliszu (jener. gubernator hr. Baranów). — W obu planach widoczną jest chęć zniszczenia Warszawy, odebrania jej znaczenia i rozdrobnienia Królestwa. Za tą zmianą przemawiały, uznając jej ważność, niektóre p sma moskiewskie i uparcie myśl tę rządowi poddawały.
www.ew-art.pl