Rachunki z roku 1868. Rok 3 (Kraszewski Józef Ignacy)
Strona 78
się musi cywilizacyjnem narzędziem. Zamożność prowadzi do złagodzenia obyczajów, do łatwiejszego stykania z ludźmi sfer innych — słowem cywilizuje.
*** *** ***
Przebąkiwano w tym roku o zamysłach rządu stworzenia w Kijowie trzeciej państwa stolicy, zapewne nie bez zamiaru ściągnienia tu życia z Warszawy i zogniskowania go dla Królestwa i gubernji zachodnich... Mówiono o budowie cesarskich pałaców i t. p.
Tymczasem tylko Kijów już z morzem Czarnem, koleją bałtsko-odeską połączonym został, a wkrótce zapewne, drugą zwiąże się z drogami królestwa, wiodącemi do Petersburga, Moskwy i Bałtyku. — Pierwszy pociąg przybyły do Kijowa, dał powód do świetnej uroczystości. Kijów jednak, nie wzmógł się wiele w ludności w czasach ostatnich, liczy on zawsze stałych mieszkańców mało co nad sześćdziesiąt tysięcy, z wojskiem i ludnością obcą osiemdziesiąt kilka.
Przeznaczono go na mieszkanie Szamylowi, owe mu Abdel Kaderowi Moskwy, który tu przybył w tym roku.
Stary jarmark połączony z tak zwanemi kontraktami w Kijowie, odbył się jak lat poprzednich przy stosunkowo dosyć wielkim napływie kupców i obywateli. — Gdy w Europie zachodniej koleje żelazne, ułatwione kommunikacje, jarmarki niemal wyprowadziły z życia, tu dla braku dróg letnich, starym nałogiem, raz do roku ułatwia się wszelkie sprawy, targi, wypłaty itp.
Ale właściwe kontrakty dawne, ze Lwowa do Dubna, a z Dubna przeniesione do Kijowa, w tem znaczeniu czem były dawniejsze nie istnieją. Majątki się nie sprzedają, gdyż wolno je tylko prawosławnym zbywać, nie wypuszczają się w dzierżawę, kredyt prywatny ustał zupełnie, tranzakcji nie ma żadnych, długi stare się nie płacą, nie ma więc po co jechać do Kijowa, chyba po zapasy na post, lub skontraktować mąkę cukrową z tych fabryk, które się jeszcze ostały. — Charakter też tych zjazdów kijowskich całkiem jest odmienny, a policyjne przepisy, zakazy, ostrożności, propaganda moskiewszczyzny wciskającej się wszędzie, czynią je nieznośnemu
*** *** ***