Rachunki z roku 1868. Rok 3 (Kraszewski Józef Ignacy)
Zobacz też:
Strona 75
spytał go wprzód, czy jest poddanym austrjackim, nim mu krzesło ukazał.
Obejście się z kobietami było równie ubliżające i wzgardliwe.
Był też Bezak jako godny rezprezentant cywilizacji moskiewskiej i ducha czasu, ulubieńcem prasy, Katkowa i jego naśladowców. Przebaczono mu jego cudzoziemskie pochodzenie i liberalniejszą, nieco przeszłość.
Chciwość niepowściągniona nadawała rządom jego i robotom na Ukrainie, Wołyniu i Podolu niebezpieczny i odrębny charakter. Kusił się bezwstydnie o grabież tak, że ruchomości nawet i srebra nie były bezpieczne. Wielką też ilość osób porujnował tylko dla tego, że mu ich dobra i kapitały lub zasoby ponętne były. Zdołali się obronić chyba ci, co jak Rzewuscy, mieli plecy w stolicy i skarżyć się mogli do cesarza.
I tym wszakże przy zdarzonej zręczności nie oszczędzano upokorzeń i napaści.
Na wzór takiego naczelnika cały świat urzędniczy dopuszczał się krzywdzących nadużyć tego rodzaju; pieniądz nigdzie nie był bezpiecznym, a wszelki pretekst do wydarcia go dobrym.
Były przykłady nocnych napadów na dwory,
w których policja miejscowa miała udział dowiedziony.
 
*** *** ***
Zresztą, nie mamy nic w tym kraju do zanotowania odrębnego, chyba tłumaczenie ukazu dnia 7. Grudnia 1867. objaśniające, w jaki sposób mają się wydzielać z majątków niepodzielonych schedy tych, którzy za wypadki 1863 — 4. r. konfiskacie podlegali. — Arbitralność jak największa przewodniczyła tym rozporządzeniom.
W sprawach religijnych postępowano sobie wzorem apostołów litewskich, nie chcąc w tyle za nimi pozostać. Środki i przepisy były też same, wykonanie podobne. Mniej tylko one miały rozgłosu, dotykając mniejszą ilość osób.
Duchowieństwo wystawionem było na toż samo prześladowanie co na Litwie, wszelkie możliwe utrudnienia w spełnianiu obowiązków, zabory kościołów, kasowanie klasztorów pozostałych, wzbronienie księżom przejazdu po parafjach, biskupowi po diecezji, powtarzają się tu jak tam jednostajnie. Niszczenie śladów użycia języka polskiego rozciągało się w niektórych miejscach aż do starych na grobków i kamieni wyrzucanych i zamazywanych.
www.ew-art.pl