Rachunki z roku 1868. Rok 3 (Kraszewski Józef Ignacy)
Zobacz też:
Strona 38
cynicznie ogłoszony w szwajcarskim dzienniku Band, który urosł z berneńskiego kongresu:
"Chcemy duchowej, ekonomicznej, socjalnej i politycznej wolności ludu. I. Duchowa wolność mass ludu jest bezwzględną koniecznością, skoro ich wolność polityczna i socjalna ma być zupełną, i trwałą. Wiara w Boga, wiara w nieśmiertelność duszy, jako i w ogóle wszystkie idealistyczne albo nadprzyrodzone utopje, polegające na fałszywej (nauce się sprzeciwiającej) zasadzie, były dla narodów stałą przyczyną niewoli i nędzy. Z jednej strony służyły one wszystkim ciemięzcom ludzkości za podporę i wymówkę usprawiedliwiającą, z drugiej zdemoralizowały ludy, dzieląc ich sumienie i istotę między dwa przeciwne kierunki: nieba i ziemi. Przez to ludy straciły energją, tak potrzebną na zdobycie praw ludzkości i ustalenie się w wolnym i szczęśliwym bycie. Ztąd wynika, że jesteśmy stanowczymi stronnikami zarówno ateizmu, jak naukowego i ludzkościowego materjalizmu. II. Chcemy ekonomicznej i socjalnej wolności ludu, bez której każda wolność jest czczym wyrazem i oburzającem kłamstwem. Ekonomiczny stan narodów jest zawsze węgłem i rzeczywistą miarą ich politycznego położenia. Podstawami wszelkich byłych i istniejących politycznych i obywatelskich urządzeń są: 1. brutalna siła faktycznego zaboru; 2. patryarchalne prawo męża i ojca; 3. prawo spadku i własności; 4. zatwierdzenie tychże praw przez kościół w imię jakiegoś bóstwa. Wspólność tych wszelkich rzeczy nazywają państwem. Nieuniknionym skutkiem każdego utworu państwowego jest więc zawsze ucisk miljonów robotników, których wskazano
 
na los nieświadomości, na korzyść uprzywilejowanej, wysysającej a tak nazwanej mniejszości. Państwo, ów najmłodszy brat kościoła, — niemożebny jest bez przywilejów politycznych, jurydycznych i obywatelskich, których przyrodzoną, podstawą, są znów ekonomiczne korzyści. Ponieważ zaś chcemy rzeczywistego i ostatecznego oswobodzenia mass ludu, żądamy przeto: a ) zniesienia prawa własności dziedzicznego; zupełnego porównania politycznego i socjalnego praw płci żeńskiej z męzką, w skutek tego zniesienia praw familijnych, religijno-polityczno-obywatelskiego instytutu małżeństwa, (bo jest tylko historycznym dodatkiem do prawa o dziedzictwach.) c ) w ogóle zniesienia małżeństwa. III. Zniesienie małżeństwa jako religijnego, politycznego, prawnego i obywatelskiego instytutu, nasuwa kwestją wychowania dzieci, które kształcić należy kosztem społeczeństwa aż do pełnoletności a wszystkie zarówno w wszystkich stopniach nauk i przemysłu, począwszy od najniższej szkoły ludowej do najwyższych zakładów. — Jako podstawę sprawiedliwości ekonomicznej stawiamy następującą zasadę: ziemia ma być własnością tych, którzy ją uprawiają, — a że każda praca ludzka produktywną jest tylko w spólnictwie, żądamy ziemi dla gmin, albo wspólnictw włościańskich, jak więc kapitały i inne narzędzia pracy oddać chcielibyśmy wspólnictwem przemysłowym, które to zarówno jak i pierwsze polegają na najzupełniejsze ) wolności a równości ekonomicznej i politycznej robotników. Każda organizacja na przyszłość ma być wolnem zespoleniem wolnych wspólnictw rolniczych i przemysłowych. Zatem w imię politycznego i socjalnego wyswobodzenia mass, chcemy zniszczenia, albo raczej l kwidacji państwa — zburzenia z gruntu wszystkich kościelnych, politycznych praw, obywatelskich, prawnych, finansowych, wojskowych i biurokratycznych instytucyji.
www.ew-art.pl